Pre 111 godina, prvi srpski vojni pilot poginuo na zadatku

Na današnji dan 1913. na borbenom zadatku pala je prva žrtva srpskog vojnog vazduhoplovstva, prvi srpski školovani pilot Mihailo Petrović.

Pilot Mihailo je rođen u selu Valkča kod Kragujevca 14. juna 1884. godine. Nakon završene podoficirske artiljerijske škole raspoređen je 1905. godine u Gardijski artiljerijski puk u Nišu. U čin narednika unapređen je 1910. godine tokom službovanja u beogradskom garnizonu.

PROČITAJTE JOŠ: Devet godina od pada vojnog helikoptera

Nakon što je 1912. godine vojska pozvala dobrovoljce da se prijave za obuku za pilote, narednik Petrović se prijavio i nakon položenih ispita, poslat je među prvima u Francusku na obuku. Posle samo dvadeset dana obuke izvršio je svoj prvi samostalni let, a obuku je uspešno završio čak mesec dana pre ostatka svoje grupe. Tada je zvanično postao prvi srpski pilot sa diplomom.

Imao je međunarodnu pilotsku licencu FAI broj 979, a srpsku broj 1.

Početkom Prvog balkanskog rata, Petrović je raspoređen na prvi vojni aerodrom u Nišu. Posle 12 sastavljenih aviona i trenažnih letova, on sa svojim avionon Farman HF-20 biva raspoređen u sastav novoosnovanog Primorskog aeroplanskog odreda.

Kraljevina Srbija je postala jedna od prvih petnaest država u svetu koje su tada imale vojnu avijaciju i među prvih pet zemalja koje su avijaciju upotrebile u ratne svrhe.

“Reklo bi se da je tu na neki način Srbija možda iskoračila ispred svog vremena zato što je već u tom trenutku imala želju da i avione uvede u naoružanje svoje vojske”, naglasio je istoričar Bojan Dimitrijević.

Prvi borbeni zadatak Primorskog aeroplanskog odreda bio je da pružaju vazdušnu podršku trupama koje su opsedale Skadar.
U svoj prvi borbeni zadatak Mihajlo Petrović poleće 20. marta 1913., pravi krug iznad sela Megluši i Bušati na visini oko 1.500 metara i zatim se sprema za sletanje.

U trenutku kada je isključio motor i krenuo da se približava tlu, njegov avion je pogodila snažna vazdušna struja, što je znatno usporilo avion, koji se zatim i prevrnuo, pri čemu narednik Petrović ispada iz aviona i gine. Busola na aparatu pokaziva je visinu 1234 metra, a kazaljka na njegovom ručnom satu zaustavila se na 09:45 časova.

Tako je narednik-pilot Mihailo Petrović postao prva žrtva u srpskom vojnom vazduhoplovstvu i jedan od prvih pilota u svetu koji je poginuo u borbenim dejstvima.

“Prvi borbeni letovi srpske avijacije obavljeni su u martu 1913. godine iznad Skadra u kome se Esad paša odupirao opsadi crnogorske vojske. Nažalost, tom prilikom, Mihajlo je poginuo”, navodi Istorijski arhiv.

Sahranjen je u selu Barbaluši 21. marta, a po završetku Balkanskih ratova njegovi posmrtni ostaci premešteni su na Cetinje. Na zahtev porodice, 1931. godine posmrtni ostaci preneseni su u Beograd na Novo groblje, gde se nalaze i danas.

2018. godine vojni aerodrom u Nišu poneo je njegovo ime “Narednik-pilot Mihailo Petrović”.

Artem