Danas je Vidovdan: Jedan od najvažnijih praznika

Najznačajniji među njima jeste Kosovski boj iz 1389. godine, u kojem je poginuo knez Lazar Hrebeljanović (1371–1389). Njegova smrt simbolično se povezuje sa padom srpskog srednjovekovnog carstva. Zbog toga se na Vidovdan, pored Svetog Amosa, od početka 20. veka obeležava i praznik Svetog velikomučenika kneza Lazara i svetih srpskih mučenika. Ovaj dan zauzima posebno mesto u srpskoj tradiciji i prati ga niz običaja, verovanja i narodnih rituala.

Istorijski značaj Vidovdana

Koreni simbolike Vidovdana sežu u daleku prošlost i dovode se u vezu sa kultom staroslovenskog boga Vida, kojeg su Sloveni smatrali jednim od svojih najvažnijih božanstava.

Ipak, najveći istorijski značaj ovog datuma vezuje se za Kosovski boj 1389. godine, koji predstavlja jedan od najvažnijih događaja u srpskoj istoriji. Ova bitka zauzima posebno mesto u kolektivnom pamćenju srpskog naroda i predstavlja važan deo nacionalne tradicije.

Dana 15. juna po julijanskom, odnosno 28. juna po gregorijanskom kalendaru, vojska kneza Lazara Hrebeljanovića sukobila se sa vojskom Osmanskog carstva predvođenom sultanom Muratom. Iako istorijski izvori ne daju potpuno jasan odgovor o konačnom ishodu bitke, ona je tokom vremena u srpskoj kulturi dobila gotovo mitski značaj.

Kroz vekove je simbolika Vidovdana dodatno učvršćena brojnim događajima iz srpske istorije. Ovaj datum povezuje se i sa važnim trenucima iz perioda Prvog svetskog rata, kao i sa stvaranjem Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca 1918. godine.

Najvažniji istorijski događaji na Vidovdan

1389 – Kosovski boj i smrt kneza Lazara, početak mita o nebeskom carstvu.

1914 – Atentat u Sarajevu: Gavrilo Princip ubija nadvojvodu Franca Ferdinanda, što postaje povod za početak Prvog svetskog rata.

1919 – Versajski mirovni sporazum, kojim se formalno okončava Prvi svetski rat.

1921 – Donošenje Vidovdanskog ustava Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, koji je regulisao uređenje prve zajedničke države Južnih Slovena.

1948 – Rezolucija Informbiroa, raskid između Jugoslavije i Sovjetskog Saveza, što je odredilo politički put zemlje narednih decenija.

1989 – Masovno obeležavanje 600 godina od Kosovske bitke na Gazimestanu. Govor predsednika Srbije, Slobodana Miloševića, uneo je novu političku dimenziju u praznik.

2001 – Izručenje Slobodana Miloševića Haškom tribunalu, takođe na Vidovdan, što je označilo kraj jedne ere srpske političke istorije.

Običaji za Vidovdan

Vidovdan nosi sa sobom bogatu tradiciju i duboko ukorenjene običaje, a mnogi su povezani sa vidom i „gledanjem“ budućnosti. Prema verovanju, ono što se „vidi na Vidovdan“, pratiće čoveka cele godine.

Tako na Vidovdan devojke beru vidovu travu (vidovčica, vidovac…) i stavljaju je pod jastuk s malo soli i hleba, verujući da će im se njihov budući muž javiti u snu. I mnoštvo drugih rituala uključuje sakupljanje vidovčice, biljke koja se koristi za zaštitu od bolesti očiju.

Na ovaj dan, iznošenje tkanja iz kuća predstavlja proveru vrednosti domaćinstava, dok se u drugim krajevima praktikuje provetravanje stvari kako bi se donela sreća i dobrobit.

U nekim običajima, svetlost i miris sveća simbolizuju poštovanje prema preminulima, a posebni momenti, poput zalaska sunca, zajedno sa pravljenjem ponuda i sakupljanjem voća, dodatno obogaćuju običaje na Vidovdan, piše Vidovdan.rs.

Po narodnim verovanjima na Vidovdan ne treba raditi na polju, niti obavljati kućne poslove, „zabranjeno“ je pevati, igrati i glasno slaviti, a treba se kloniti svih većih fizičkih radova.

Umesto toga, naglašava se tišina i poštovanje, stvarajući prostor za sećanje na heroje srpske istorije.

Dozvoljeno je i poželjno započinjanje ručnih radova (veruje se da ono što se otpočne na ovaj dan, ima šansu da dugo traje), uređivanje doma (običaj da se iznose stvari iz kuće da se provetre od moljaca, simbolično čisteći prostor), odlazak na groblje.

Narodni običaji se razlikuju od kraja do kraja, ali svi imaju jedinstvenu poruku – tišinu, uvid, poštovanje predaka i pogled u budućnost.

komentari (0)

Nema komentara

Budite prvi koji će komentarisati!

Ostavi komentar